Chợ An Thới

Chợ giữa thị trấn cảng

An Thới nằm ở mũi Nam Phú Quốc, cách trung tâm Dương Đông chừng ba mươi cây số. Chợ An Thới ở ngay giữa thị trấn, trên đường Nguyễn Văn Cừ, đi bộ vài trăm mét là ra tới cảng. Nhà lồng chợ sơn màu xanh, bảng tên chạy ngang mái hiên, trước cổng là một dãy dù che của hàng quán.

Khách đến Phú Quốc phần đông đi chợ Dương Đông, chợ lớn và đông nhất đảo. Chợ An Thới thì nhỏ hơn, ít khách du lịch hơn, và chính vì thế mà giữ được nhịp của một cái chợ thị trấn: người mua là dân trong phường, ngư dân, chủ quán; người bán không níu kéo khách. Bên trong chủ yếu là sạp nhỏ của tiểu thương, còn quán ăn tươm tất hơn thì bày quanh chợ.

Cá về từ bến An Thới

Thứ làm nên chợ An Thới là cái cảng cá sát bên. Đây là cảng cá nhộn nhịp nhất đảo. Sáng sớm, tàu cá cập bến sau chuyến biển, ghe khác chất đá chuẩn bị ra khơi, mực, ghẹ, ốc được bán ngay cho người đến từ tờ mờ sáng. Cá được đóng thùng, chia đi chợ, đi nhà hàng, có chuyến chở thẳng vào Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Chỉ trong chín tháng đầu năm 2024, hơn một trăm mười hai nghìn tấn cá và hàng hóa đã đi qua cảng.

Với ngư dân ở đây, bến cá là sinh kế. Anh Trần Quí Khánh, một ngư dân An Thới, kể tiền bán cá ở cảng nuôi các con anh ăn học.

Cảng đã xuống cấp nhiều chỗ, và tỉnh An Giang đang làm thủ tục nâng cấp với kinh phí khoảng sáu trăm tỷ đồng: cầu cảng mới, chỗ neo trú bão, kho lạnh, khu dịch vụ hậu cần nghề cá. Trong kế hoạch ấy có cả chợ cá, ẩm thực hải sản và tour để khách xem một ngày của người đi biển.

Ghé chợ mua gì, ăn gì

Hàng tươi là hải sản đi thẳng từ ghe lên: ghẹ, nhum, cá bớp, tôm, mực, cá trích, ốc. Hàng khô thì có mực một nắng, tôm khô, cá chỉ vàng khô, khô cá mai, cá cơm. Thêm nước mắm và các loại mắm như mắm ruốc, mắm cá cơm, mắm tép chua; tiêu Phú Quốc, nấm tràm khô, rượu sim, mật ong, bánh khéo. Ngoài ra là đồ thiết yếu của dân thị trấn và đồ đi biển: quần áo, nón, kính mát, đồ thủ công làm từ vỏ sò.

Muốn ăn sáng thì quầy trong chợ có xôi, bánh mì, bún cá. Quán quanh chợ thì đậm vị đảo hơn: bún kèn, bún quậy, bánh canh ghẹ, gỏi cá trích, bánh canh chả cá thu, cháo nhum, cá mực nướng. Tráng miệng có sinh tố dừa non, chè đậu xanh nước cốt dừa, chè đường thốt nốt.

Hàng xóm trên đường Nguyễn Văn Cừ: chợ Cầu Sấu

Cũng trên đường Nguyễn Văn Cừ, cách chợ An Thới chừng năm cây số về phía bắc, là chợ Cầu Sấu, nơi giao thương chính của người An Thới. Chợ họp ngoài trời: người bán bày hải sản tươi và đồ khô hai bên lề con đường rộng chừng năm mét, đông nhất từ năm đến tám giờ sáng.

Cái chợ ven đường ấy có một câu chuyện. Năm 2006, báo Tuổi Trẻ ghi rằng một khu chợ được xây ở Cầu Sấu từ năm 2004, tốn bốn trăm triệu đồng, rồi bị bỏ hoang. Người An Thới vẫn họp chợ ở chỗ quen.