Đền thờ Nguyễn Trung Trực — Gành Dầu
Khu vực mũi Gành Dầu, Phú Quốc
Dinh / chùa / cơ sở tín ngưỡng tại Gành Dầu. Xem thông tin và vị trí để sắp xếp chặng ghé trong khu vực.
Về địa điểm
- Khu vực
- Gành Dầu
- Địa chỉ
- Khu vực mũi Gành Dầu, Phú Quốc
- Loại hình
- Dinh / chùa / cơ sở tín ngưỡng
Điểm đến trên bản đồ
Đang mở bản đồ…
Đền thờ Nguyễn Trung Trực — Gành Dầu
Khám phá Đền thờ Nguyễn Trung Trực
Trong trang này
Ngọn lửa trên vàm Nhật Tảo
Ngày 10 tháng 12 năm 1861, trên vàm Nhật Tảo (nay thuộc Long An), một nhóm nghĩa quân cải trang thành người buôn lúa, chèo thuyền áp sát chiếc tàu Pháp L'Espérance rồi nhảy lên boong. Khoảng hai mươi thủy thủ Pháp và lính giúp việc người Việt trên tàu bị giết, chiếc tàu bị đốt cháy và chìm. Người chỉ huy trận ấy là Quản Lịch, tên thật Nguyễn Văn Lịch, về sau được biết đến với cái tên Nguyễn Trung Trực. Tin thắng trận về tới triều đình; vua Tự Đức khen ngợi và thăng ông làm Lãnh binh Hà Tiên.
Những tháng cuối cùng trên đảo
Năm 1868, ông dẫn nghĩa quân đánh úp đồn Kiên Giang ở Rạch Giá và giữ đồn năm ngày, giết viên quan tỉnh do Pháp đặt cùng khoảng ba mươi lính. Pháp phản công, nghĩa quân rút về Hòn Chông rồi vượt biển ra Phú Quốc, lập chiến khu ở Hàm Ninh. Khi quân Pháp đánh vào Hàm Ninh, ông đưa quân về Dương Đông, rồi rút lên Cửa Cạn ở phía bắc đảo.
Tháng 9 năm 1868, Huỳnh Công Tấn, người từng cùng ông đốt tàu Espérance bảy năm trước, đã quay sang theo Pháp và dẫn đường cho quân Pháp ra đảo truy kích. Tấn viết thư báo rằng Pháp đã bắt được mẹ ông. Nguyễn Trung Trực ra nộp mình để cứu mẹ. Pháp đưa ông về Sài Gòn dụ hàng không được, rồi xử chém ông ở Rạch Giá ngày 27 tháng 10 năm 1868. Câu nói của ông còn được nhắc đến hôm nay: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây."
Ở đầu bắc Phú Quốc, người dân dựng đền ngay vùng Gành Dầu, nơi họ ghi nhớ là chặng cuối của ông trên đảo. Ngư dân ở đây còn thờ ông như một vị thần che chở thuyền khi gặp bão ngoài khơi.
Ngôi đền mọc lên từ một phòng thuốc
Năm 1993, khi những người đầu tiên đến dựng đền, vùng này còn hoang vắng và nghèo, xung quanh là rừng rậm. Họ phát cây, dựng một gian nhà: gian giữa đặt bàn thờ, hai gian bên dùng để khám bệnh. Tinh thần ấy vẫn còn đến nay. Trong sân, thảo dược và vỏ trái cây phơi khô được làm thuốc nam, phát miễn phí cho người cần.
Năm 2011, đền được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Sau đợt trùng tu, đền mở cửa đón khách từ tháng 10 năm 2016. Đền xây theo kiểu chữ tam với chính điện ở giữa, Đông lang và Tây lang hai bên. Vào cổng là gặp tượng đồng Nguyễn Trung Trực đứng trước chính điện. Trong chính điện, bài vị của ông đặt ở giữa, hai bên thờ những người cùng khởi nghĩa, trong đó có Phó cơ Nguyễn Hiền Điều và Phó lãnh binh Lâm Quang Ky.
Đi một vòng, bạn sẽ thấy tranh vẽ các trận đánh Pháp thế kỷ XIX, tủ kính giữ gươm, trống, chiêng từ những trận ông đánh trên đảo, phần còn lại của chiếc thuyền chở lương cho nghĩa quân đặt ngoài vườn, và một mảnh tàu đặt dưới mái che. Sân trước rộng, đủ chỗ cho hàng trăm người trong những ngày lễ lớn. Ngày thường, người đến thắp hương là ngư dân, học sinh, người buôn bán, cầu bình an và làm ăn thuận lợi.
Mùa lễ tháng Tám âm lịch
Từ năm 1996, cứ đến ngày 27 tháng 8 âm lịch, người dân quanh vùng lại tụ về đền làm lễ nhớ ông. Phần hội có cảnh diễn lại trận đánh Pháp, đốt một con tàu ngay tại sân đền, cùng các trò chơi dân gian: đẩy gậy, đua thuyền, kéo co, cờ tướng, múa lân. Mọi người cùng ăn chung một bữa sau lễ.
Cùng dịp này, ở Rạch Giá, nơi ông hy sinh, lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực diễn ra từ 26 đến 28 tháng 8 âm lịch; lễ hội ấy đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2023.
Hỏi nhanh trước khi đi
Đền nằm ở đâu, có nhầm với đền khác không?
Đền nằm ở khu Gành Dầu, đầu bắc đảo, thuộc đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Phú Quốc còn một đền thờ Nguyễn Trung Trực thứ hai ở Cửa Cạn, xây mới năm 2017. Nếu đi theo bản đồ, hãy tìm đúng tên đền kèm chữ Gành Dầu, và hỏi người dân khi đến gần.
Đi đến đó bằng gì?
Từ Dương Đông, đi taxi hoặc xe máy theo đường ven biển phía tây lên bắc đảo. Đường vào đền là một con đường nhỏ, yên tĩnh gần mũi Gành Dầu.
Có mất vé, mở cửa giờ nào?
Đền mở cửa đón khách và người dân đến thắp hương mỗi ngày. Không nguồn nào đã đọc nêu vé vào cửa hay giờ mở cửa chính thức; đến vào ban ngày là chắc.
Khi nào đến thì đáng nhất?
Ngày thường đền yên tĩnh, hợp để xem kỹ hiện vật. Nếu muốn thấy cảnh đốt tàu và các trò chơi dân gian, hãy đến quanh ngày 27 tháng 8 âm lịch.
Nên ứng xử thế nào?
Đây là nơi thờ tự đang hoạt động: ăn mặc kín đáo, nói nhỏ, giữ sân đền sạch, xin phép trước khi chụp ảnh người đang khấn.
Ghé thêm đâu gần đó?
Từ mũi Gành Dầu nhìn ra biển có thể thấy đất Campuchia. Bãi biển Gành Dầu nằm ngay cạnh.
phuquocbooking.vn
Đi Phú Quốc mùa nào, để gặp điều mình đang mong?
Mỗi thời điểm trên đảo có những cách tận hưởng riêng. Chọn mùa bằng điều muốn làm với biển, rừng, buổi chiều và những ngày nghỉ của mình.
Đọc tiếp câu chuyệnThông tin bài viết / Nguồn kiểm chứng
Tra cứu ngày 31/10/2026. Giờ mở cửa, lịch lễ và giá có thể thay đổi; hãy hỏi tại đền trước khi đi.
- Việt Nam News — đền xây 1993 giữa rừng, phòng khám và thuốc nam miễn phí, di tích cấp tỉnh 2011, trùng tu và mở cửa 10/2016, tranh, gươm, trống, chiêng, thuyền chở lương, mảnh tàu, sân rộng; lễ từ 1996 ngày 27/8 âm lịch, diễn lại trận đánh, đốt tàu, đẩy gậy, đua thuyền, kéo co, cờ tướng, múa lân; ngư dân thờ ông như thần hộ biển; nhìn thấy Campuchia từ mũi Gành Dầu
- VinWonders — cạnh mũi Gành Dầu; kiểu chữ tam, chính điện, Đông lang, Tây lang; bài vị, Phó cơ Nguyễn Hiền Điều, Phó lãnh binh Lâm Quang Ky; tượng đồng sau cổng; lễ 27-29/8 âm lịch; bị bắt 9/1868, đưa về Sài Gòn dụ hàng; cách đi taxi, xe máy theo bờ tây
- MIA — đền dựng nơi ông bị bắt trong trận cuối; xây mới 2016 cạnh đền cũ, tượng trước chính điện; lễ từ 1996; đền thứ hai ở Cửa Cạn xây mới 2017
- Pháp luật Việt Nam — đánh thành Rạch Giá đêm 16/6/1868; rút Hòn Chông, ra Phú Quốc, chiến khu Hàm Ninh, về Dương Đông, rút Cửa Cạn; Huỳnh Công Tấn 9/1868, lá thư về mẹ, ra nộp mình
- Nhân Dân — đốt tàu Espérance 10/12/1861 trên sông Nhật Tảo; đánh đồn Rạch Giá 1868, làm chủ năm ngày; rút ra Phú Quốc; hy sinh 27/10/1868 tại chợ Rạch Giá; câu nói "nhổ hết cỏ nước Nam"
- Wikipedia — tên Nguyễn Văn Lịch, Quản Lịch; cải trang người buôn lúa, khoảng 20 lính bị giết; Tự Đức thăng Lãnh binh Hà Tiên; giết quan tỉnh và 30 lính ở đồn Kiên Giang; mẹ bị bắt làm con tin
- Việt Nam News — lễ hội ở Rạch Giá 26-28/8 âm lịch, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 2023
Thông tin và ghi công ảnh
Lối vào đền thờ Nguyễn Trung Trực ở Phú Quốc, năm 2015, trước đợt trùng tu.
Sân đền sau cơn mưa, tháng 7/2005: chính điện và hai dãy nhà hai bên.
Mô hình trận đốt tàu Espérance năm 1861, trưng bày ở Bảo tàng Lịch sử TP. Hồ Chí Minh.
Mảnh ván tàu Espérance, giữ ở đền thờ Nguyễn Trung Trực tại Rạch Giá.
Đi tiếp từ đây
Những điểm ghé có thể nối vào chặng khám phá của bạn.
