Di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc

Nơi từng giam hàng chục nghìn người

Di tích Lịch sử quốc gia đặc biệt Trại giam Phú Quốc, còn gọi là Nhà tù Phú Quốc hay Nhà lao Cây Dừa, nằm ở phường An Thới, phía nam đảo. Câu chuyện của nơi này bắt đầu từ năm 1953, khi người Pháp dựng một nhà tù ở đây. Nhà tù hoạt động từ tháng 6/1953 đến tháng 7/1954 và giam khoảng 14.000 người.

Cuối năm 1955, chính quyền Việt Nam Cộng hòa xây một trại rộng khoảng 4 ha trên nền nhà lao Cây Dừa cũ, gọi là Trại huấn chính Cây Dừa. Trại giam tù binh sau này được lập trên cơ sở đó: kéo dài khoảng 3,5 km từ Dốc Cô Sáu đến Cầu Sấu, gồm 12 phân khu giam giữ và một khu bộ chỉ huy.

Những gì còn lại

Ngày nay khu bảo vệ rộng 8,5 ha. Những dấu tích gốc còn lại gồm nghĩa trang tù binh, nhà thờ Kiến Văn, cổng của các tiểu đoàn quân cảnh 7 và 8, khu B2 và nhà chỉ huy, cùng khu tưởng niệm Đồi Sim. Trong khu trưng bày có những hiện vật gốc nhỏ bé: dụng cụ do tù binh tự chế, thiết bị liên lạc làm vội và những lá thư viết tay. Một số chuồng cọp vẫn được giữ đúng vị trí cũ.

Di tích quốc gia đặc biệt

Năm 1993, nơi này được công nhận là di tích quốc gia theo Quyết định 1430-QĐ/BT. Ngày 31/12/2014, Thủ tướng Chính phủ nâng lên di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2408/QĐ-TTg. Mỗi năm di tích đón khoảng 600.000 lượt khách.

Từ năm 1997, di tích đã qua hai đợt trùng tu, tôn tạo với tổng kinh phí 43,127 tỷ đồng. Tỉnh Kiên Giang cũng dành khoảng 50 tỷ đồng giai đoạn 2021–2025 để phục dựng phân khu B2 và tôn tạo khu tưởng niệm Đồi Sim, nghĩa trang tù binh và nhà thờ Kiến Văn.