Nhà thờ Giáo xứ An Thới

Nhà nguyện lợp lá gần Bãi Khem

Chuyện Công giáo ở nam đảo Phú Quốc bắt đầu từ một đồn điền cao su. Khoảng năm 1930, một số giáo dân miền Bắc vào Phú Quốc làm cao su ở gần Bãi Khem. Linh mục Albéza, người Malaysia có tên Việt là Đặng Tuấn Anh, cùng linh mục Merdrignac cho dựng ở đó một nhà nguyện tạm lợp lá.

Đồn điền thất bại. Phần đông người làm vào đất liền, tới Kiên Lương, Đất Hứa; chỉ vài người ở lại. Năm 1955, cha Nguyễn Văn Liêu xây một thánh đường ở Dương Đông, gần sườn đồi phía tây đồn Nguyễn Trung Trực. An Thới khi ấy vẫn chưa có giáo xứ.

Ngày 10/4/1957: gần một nghìn người từ Quỳnh Lưu

Ngày 10/4/1957, gần 1.000 giáo dân quê Quỳnh Lưu, Nghệ An, đến phía nam đảo Phú Quốc và khai sinh một giáo xứ mới: Giáo xứ Hưng Văn. Cùng ra đảo với bà con có cha Giuse Trần Đình Lữ, cha xứ đầu tiên. Nhà thờ của giáo xứ chính là Nhà thờ An Thới; hai cái tên chỉ cùng một nơi.

Năm 1975, nhiều giáo dân ra đi và giáo xứ vắng hẳn. Rồi người các nơi trong nước lần lượt ra đảo làm ăn, và giáo xứ đông trở lại. Nay Hưng Văn có khoảng 2.300 giáo dân, chia thành 7 giáo khu, sống rải rác trong phường An Thới và một phần Dương Tơ. Ngoài nhà thờ, giáo xứ có hai điểm dâng Thánh lễ hằng tuần, ở Suối Lớn và Hòn Rỏi.

Ngôi nhà thờ mái trắng

Ngôi nhà thờ đầu tiên được xây năm 1968 và đại tu năm 1975. Nhà thờ hiện nay do cha Gioan Trần Văn Trông xây trong những năm 2006–2010. Năm 2024, dưới thời cha Giuse Trần Văn Thịnh, nhà thờ, tầng hầm, cổng, khuôn viên, nhà giáo lý và khu Đất Thánh được trùng tu.

Nhìn từ ngoài, nhà thờ là một khối mái trắng dốc đứng vút lên thành mũi nhọn, thánh giá trên đỉnh, phía sau là đồi cây xanh. Mặt tiền thấp hơn có tường gạch hoa gió và tượng Đức Mẹ. Bên trong, tường trắng, cửa vòm nhọn, sàn đá và những hàng ghế gỗ hướng lên cung thánh. Trong khuôn viên có Đài Đức Mẹ, còn gọi là Núi Đức Mẹ, dựng năm 2004 cùng khu tưởng niệm.

Bổn mạng nhà thờ trước đây là lễ Chúa Kitô Vua; nay là lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, ngày 8/12.

Một năm phụng vụ ở An Thới

Từ cha Giuse Trần Đình Lữ năm 1957 đến cha Giuse Trần Văn Thịnh nhận nhiệm vụ từ năm 2019, giáo xứ đã qua chín đời cha chánh xứ. Cha Giuse Vũ Phi Phượng ở lâu nhất, từ 1975 đến 1997, đúng những năm giáo xứ vắng người rồi đông dần trở lại. Cùng phục vụ giáo xứ có cộng đoàn nữ tu Dòng Chúa Quan Phòng ở An Thới và Dòng Đaminh Tam Hiệp ở Suối Lớn.

Đời sống đạo ở đây xoay quanh các mùa phụng vụ. Thứ Sáu Tuần Thánh, cộng đoàn đi Đàng Thánh Giá trong thánh đường. Đêm Vọng Phục Sinh, Nến Phục Sinh được rước từ cuối nhà thờ lên cung thánh, mọi người lần lượt mồi lửa vào nến của mình cho ánh sáng lan khắp lòng nhà thờ. Tháng Năm là Tháng Hoa, tháng Mười là tháng Mân Côi, khi giáo xứ rước tượng Đức Mẹ quanh thánh đường. Giáo xứ có các giới Gia Trưởng, Hiền Mẫu, Huynh đoàn Giáo dân Đaminh, Thiếu nhi Thánh Thể, Hội Lòng Thương Xót và sáu ca đoàn.